Als een bevroren seconde

Veel vrouwen en ook steeds meer mannen delen hun ervaringen met seksueel misbruik met de hashtag #MeToo. Het laat zien dat het taboe op seksueel misbruik groot is. Bij jongens is dat nog meer het geval. Ze schamen zich, want ‘je laat je toch niet misbruiken’. Voor (pleeg)ouders is het belangrijk om signalen te herkennen, met het kind te praten en hulp te zoeken.

“Ik was vier en zat op de kleuterschool. Mijn klas was om half twaalf uit, die van mijn oudste zus om twaalf uur. Ik stond op het schoolplein te wachten. Een rode tankwagen leverde olie voor de centrale verwarming. De kinderen die toekeken, riepen: ‘Meneer, meneer, mogen we meerijden?’ De bestuurder zei: ‘Dat is goed’ en pikte mij eruit. We reden een rondje en toen parkeerde hij de auto ergens en begon zich af te trekken. Wat ik gezien heb, veranderde mijn leven.”

Blauwe overall
Cor van Haaften vertelt over de traumatische gebeurtenis die hem overkwam. Nu behandelt hij als psychosociaal hulpverlener misbruikte mannen. Hij vertelt verder: “Na een half uur leverde de man me weer af op het schoolplein. Ik kreeg op mijn kop van mijn zus, omdat ik was meegegaan. Eenmaal thuis kreeg ik weer de volle laag, maar niemand vroeg wat er gebeurd was. Ik wist wel dat wat ik gezien had, niet oké was. De man had ook nog iets gezegd over een dokter, dus het was heel ernstig. Bovendien heb je als vierjarige geen woorden voor wat je hebt gezien. De combinatie van een blauwe overall, rode tankauto en naar olie stinkend poetskatoen triggert nog steeds mijn herinnering.”

***************************************
Definitie van misbruik
Er is sprake van seksueel misbruik als de jongen seksuele handelingen moet uitvoeren, ondergaan of er getuige van moet zijn. Seksueel misbruik vindt plaats tegen de wil van het kind of zonder dat het kind dit contact kan weigeren. In veel gevallen is het kind afhankelijk van de pleger, wat het moeilijk maakt te weigeren. Bovendien zetten plegers een kind vaak emotioneel onder druk, bedreigen het kind of gebruiken lichamelijk geweld. NOOT1
****************************************

Signalen
Direct na het misbruik, maar ook in de verdere jeugd, zijn signalen waar te nemen, maar die worden vaak niet aan misbruik gekoppeld. Een jongen is bijvoorbeeld zeer aanhankelijk of klef, toont seksueel gedrag naar volwassenen, laat plotseling gedragsveranderingen zien, heeft driftbuien, is steeds meer alleen, is onhandelbaar, speelt in het openbaar met zijn piemel en laat die aan anderen zien, speelt seksuele handelingen na met andere kinderen of met poppen of vertoont uitdagend gedrag dat gepaard gaat met grenzeloosheid. NOOT2

Cor was van plan om het misbruik nooit te vertellen. Hij had het diep weggestopt en zou het meenemen in zijn graf. Pas in zijn huwelijk werden de problemen zo groot dat hij er wel over moest praten met zijn vrouw, die overigens heel begripvol was. De eerste week zat vol verdriet en emoties. Het heeft nog een jaar geduurd voordat hij naar een therapeut ging. Deze hielp hem om na een paar gesprekken alles terug in een doosje te stoppen. “Niet elke therapeut kan een misbruikte man goed helpen.”

Verder met je leven
Als een kind niet meteen open over het voorval kan praten, heeft misbruik de neiging zich vast te zetten. Als een bevroren seconde wordt het opgeruimd en de jongen gaat gewoon verder met zijn leven. Later uiten de gevolgen zich bijvoorbeeld in slechte relaties, seks, agressie, verslaving aan middelen, gokken of werk. Een slachtoffer kan ook zelf dadergedrag gaan vertonen. Als hij overspannen raakt of als zijn relatie stukloopt, dient het misbruik zich in alle hevigheid weer aan. De afweer is op zo’n moment verzwakt en het bevroren moment wordt getriggerd. Een depressie kan het gevolg zijn. Vaak herinnert het slachtoffer zich het misbruik nog wel, maar legt hij het verband niet met huidige problemen.

Praten over misbruik
Als jij als (pleeg)ouder signalen van misbruik waarneemt, is het zaak er met het kind over te praten. Cor: “Word niet boos om het gedrag, maar probeer er spelenderwijs achter te komen wat er is gebeurd. Ga ook op zoek naar advies over hoe je hiermee om kunt gaan. Het beeld in de maatschappij is dat jongens zich niet laten gebruiken. Jongens praten vaak stoer over seks. Ze hebben nog meer moeite om met het misbruik naar buiten te komen dan meisjes.” Cor geeft aan dat er voor iedere misbruikte jongen herstelmogelijkheden zijn. “Hoe eerder het misbruik wordt erkend, hoe beter. Als je het een geheim laat zijn, stapelen gevoelens van schuld en schaamte zich op. Het beste is als de dader ‘sorry’ kan zeggen tegen degene die misbruikt is.”

Om te voorkomen dat een misbruikte jongen dader wordt of weer wordt misbruikt, moet je het onderwerp ‘opengooien’. Cor: “Schep een veilig, warm klimaat en geef de jongen ruimte om zijn verhaal te vertellen. Laat merken dat je er voor hem bent zonder dat je enige seksuele bijbedoelingen hebt. Je kunt zo ook helpen om te voorkomen dat het misbruik zich herhaalt. Bij een misbruikt persoon is het zelfbeschermingsmechanisme kapot. Iemand met slechte bedoelingen wandelt zo weer over alle grenzen naar binnen.”

*****************************************
Blijf van me af!
Martine Delfos heeft een voorleesboek geschreven voor jongens van zes tot twaalf jaar, waarmee je ruimte schept om het gesprek op gang te brengen:  ‘Blijf van me af! Over seksueel misbruik bij jongens’.
*****************************************

Hulp zoeken
Een seksueel misbruikt kind is getraumatiseerd in zijn seksuele ontwikkeling. Cor: “Pleegouders moeten er rekening mee houden dat ze een beschadigd kind in huis hebben. Je kunt goed op hem letten, hem met zorg omringen, maar niet alles is met liefde op te lossen. Het is zinvol om hulp te zoeken. Vraag informatie bij de huisarts.Verder kun je je laten informeren door het psychotraumacentrum GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen.

Cor kwam rond zijn vijftigste tijdens zijn opleiding tot maatschappelijk werker de juiste hulp tegen. Het boek ‘Traumaseksualiteit’ was een eyeopener. Hij volgde de opleiding ‘hulpverlening aan mannen die als kind seksueel misbruikt zijn’ bij het Opleidingsinstituut voor Psychodrama. Nu helpt hij zelf sekstueel getraumatiseerde mannen.

*****************************************
Seksuele identiteit
Veel misbruikte jongens en mannen twijfelen over hun seksuele identiteit. ‘Ben ik een homo? Komt dat door het seksueel misbruik of was ik al zo?’ In het moment van het misbruik raakt ook je mannelijkheid en je eigen seksuele identiteit op de achtergrond. “Ik heb het gedaan met een man en ik werd opgewonden.” Ik ben een homo is dan een onterechte conclusie.NOOT3
******************************************

NOOT 1 en 2 Traumaseksualiteit, P.J. Schouten?
NOOT3 www.metcompassie.com Praktijk van Haaften


Tags: ,