Het meisje dat een kind kreeg

Annemieke (41) en Harry (41) werden pleegouders mede door de jeugdzorg­ervaring in de jeugd van Harry. Om kinderen een goed thuis te bieden, verbouwde Harry hun huis. Met acht slaapkamers, twee badkamers en de nodige voorzieningen biedt het huis ruimte aan hun samengestelde gezin met pleeg­kinderen. Vanwege hun aanbod van spoed­zorg en kortdurende pleegzorg vingen ze zevenentwintig kinderen op. In de negen jaar dat ze pleegouders zijn, is het verhaal van de nu zeventienjarige Ozella wel heel bijzonder.

Ozella kijkt me nieuwsgierig aan als ik binnenkom. Ze zit aan tafel tussen haar pleegouders in. Deze drie personen stralen warmte en verbondenheid uit. Toch kan ik aan het begin van ons gesprek nog niet bedenken dat hun verhaal zo’n indruk zal maken. Niet alleen vanwege de inhoud, maar ook door de respectvolle manier waarop ze met elkaar praten over de mooie en de moeilijke momenten van deze pleegzorgplaatsing.

12 jaar oud en 12 weken zwanger
Begin december, vijf jaar geleden, werden Annemieke en Harry gebeld met de vraag of zij een jong, zwanger meisje wilden opvangen. Als ze in de decembermaand onder dak zou zijn, was Jeugdzorg al blij. Daarna zou er een vervolgplek gezocht worden.

“Toen Ozella kwam, was ze 12 jaar”, vertelt Annemieke. “Ze was zwanger, sprak weinig Neder­lands en ging niet naar school. Ook was ze behoorlijk opstandig in die periode.” Harry kan zich Ozella nog goed herinneren uit die tijd. Toen het meisje binnenkwam, had ze nog twee sigaretten in haar zak. Harry en de voogd zaten hierover op één lijn: “Geniet er maar van, want dit zijn je laatste sigaretten.” Ozella bleek een behoorlijke rugzak te hebben. Ze werd geboren in Polen en woonde daar bij haar grootouders.

Op haar negende kwam ze in Nederland bij haar moeder wonen. Daar was veel geweld en weinig toezicht. Ozella rookte, dronk en gebruikte al vroeg drugs. Ook op het gebied van seks gebeurden er dingen die niet bij haar leeftijd pasten. Ze raakte zwanger van een man van 32 jaar, die hier uiteindelijk voor veroordeeld werd. Ozella vertelt dat ze in het begin nog verliefd op hem was. Nu begrijpt ze dat het niet ‘normaal’ was, maar toen was dat haar leven.

Hulp uit verschillende hoeken
“Voor een moeder- en kindhuis was Ozella veel te jong”, zegt Harry. “Al snel kregen wij de vraag of ze nog een poosje bij ons mocht blijven, want Jeugdzorg moest eerst dingen uitzoeken.” Een zwanger meisje van twaalf kan niet naar school. Gelukkig kregen de pleegouders hulp vanuit verschillende hoeken. Pleegzorg maakte extra uren vrij om individueel met Ozella aan de slag te gaan. De pleegouders schakelden hulp in van hun christelijke gemeente om een schooltraject op te zetten dat ook geaccepteerd werd door de leerplichtambtenaar.

Cultuurshock
Annemieke vertelt: “Er zijn geen boekjes over twaalfjarige meisjes die zwanger worden, het Nederlands niet goed beheersen en ook onze cultuur niet goed kennen. Er speelden zoveel dingen door elkaar heen. Het was een grote zoektocht.” De pleegzorgplaatsing was voor Ozella een cultuurshock. “Het was raar. Ik kwam opeens in een net gezin, waar iedereen luistert en waar het rustig is.”

Een beer onder haar arm
Met het verstrijken van de weken in het pleeggezin groeide Ozella’s buik gestaag en de band met haar pleegouders werd hechter. Al snel kwam de vraag of Ozella mocht blijven om te bevallen van haar zoontje en dat kon.

Haar pleegvader vertelt dat de weeën begonnen tijdens de laatste wedstrijd van Nederland op het EK, toen we zo jammerlijk verloren. Harry: “In het ziekenhuis bleek dat het nog even kon duren, dus ging ik naar huis om er voor de andere kinderen te zijn. Ik zal dat beeld nooit vergeten: Ozella aan de hand van Annemieke, in pyjama, met een beer onder haar arm en met een enorme buik. Dat kind moet een kind krijgen, dacht ik.”

Haar pleegmoeder mocht van Ozella tijdens de bevalling geen seconde wijken. Ozella: “Het was zo fijn dat ze er was, ze kon me steunen.” Voor Annemieke was het een bijzondere ervaring. “Ik beval liever zelf. Het was dubbel. Ik wilde er voor Ozella zijn en dat ging ook goed, maar ze was zelf nog een kind, zo jong en kwetsbaar.”

Zus-plus
Na de bevalling kwamen Ozella en haar zoontje weer in het pleeggezin. Uiteindelijk kwam de vraag of ze mochten blijven. Annemieke: “De enige andere mogelijkheid was dat Ozella alleen naar een jeugdhuis zou gaan, haar kind kon dan naar een pleeggezin. Wij vonden dat onmenselijk. We wilden hen niet uit elkaar halen.” Voor de pleegouders was het een nieuwe ervaring. Na jarenlange spoed- en crisiszorg kregen ze een perspectiefbiedende plaatsing en dan ook nog van een zeer jonge moeder met haar pasgeboren kindje.

Ozella was vanaf het begin betrokken bij de beslissingen over haar kind. Ze zocht met hulp van haar pleegouders zelf de naam uit. Ook maakten ze samen het geboortekaartje. De rol van Ozella ten opzichte van haar zoon is duidelijk: Hij weet dat hij bij Ozella uit de buik komt en er is een sterke band, maar de pleegmoeder neemt de ‘moederrol’  in. Annemieke legt uit: “Er is een groot verschil tussen een kind opvoeden en houden van je kind. Vanaf dag één houdt Ozella enorm veel van hem. De opvoeding zelf doen is een heel ander verhaal.” Tijdens het interview wordt dit onderwerp respectvol, maar ook eerlijk besproken. Ozella heeft de titel zus-plus gekregen en die lijkt voor iedereen goed te voelen.

Toekomst
Ozella is nu zeventien en woont sinds een paar maanden in een gezinshuis van ’s Heeren Loo waar ze een zelfstandigheidtraject volgt. Ze volgt een mbo-opleiding niveau 2 en doet de richting dienstverlening. Ze heeft het druk om zich te ontwikkelen tot een jongvolwassen vrouw. Ozella: “Ik woon om de hoek bij het pleeggezin en ga er regelmatig naartoe.” Ze wil dat het goed blijft gaan met haar zoontje. Haar pleegouders zien Ozella als hun oudste dochter die de deur uit is. Annemieke en Ozella hebben een hechte band gekregen. Ozella heeft al tegen haar pleegmoeder gezegd:  “Als mijn zoon moeilijke vragen gaat stellen, stuur ik hem naar jou hoor!”

*  Het verhaal is geanonimiseerd, vanwege de blijvende dreiging en on­veiligheid van het biologische systeem en de vader van het kindje.  De meisjesnaam Ozella is met zorg uitgezocht en betekent meisje met kracht.


Tags: ,